Dieta Paleo – czym jest i jak ją stosować

Hit wśród diet ostatnich kilku sezonów. Chyba rzeczywiście słusznie nazywana jedną z najzdrowszych, najmniej restrykcyjnych. O jakiej diecie mowa? I czy warto na nią przejść?

Słówko „paleo” stało się ostatnio tak modne, jak eko czy wege. Wszystko za sprawą Lorena Cordaina – doktora, specjalisty od badań nad nawykami żywieniowymi praprzodków człowieka współczesnego. To właśnie jego uważa się za twórcę diety paleo, zwanej inaczej dietą pierwotną lub dietą jaskiniowców. Podstawą do jej stworzenia było przekonanie doktora o tym, że wszystkie nasze problemy wynikają ze złego odżywiania się – rezygnowania z produktów, które zdecydowanie powinniśmy jeść oraz braku aktywności fizycznej. Lekiem na całe zło jest przejście na taki sposób odżywiania, jaki był znany już naszym praprzodkom z epoki paleolitu. Za dietą paleo kryje się obietnica poprawy kondycji organizmu i znormalizowania naszej wagi.

Co jeść na diecie paleo?

Należy sobie zadać kluczowe pytanie: „co jadali nasi przodkowie w paleolicie?”. Było to przede wszystkim mięso, ryby, owoce morza – podstawa paleolitycznej piramidy żywienia oraz warzywa, owoce i orzechy. Używano również miodu, naturalnych tłuszczy, a także ziół i przypraw. Węglowodany spożywali jaskiniowcy w znacznie mniejszych ilościach, niż robimy to dzisiaj. Były to też węglowodany innego rodzaju. Różnica polega na tym, że większość współczesnych źródeł węglowodanów w diecie to wysoko przetworzone, produkowane z rafinowanych cukrów i ziaren produkty o wysokim ładunku glikemicznym, a w paleolicie jadano przede wszystkim warzywa i owoce o niskim ładunku glikemicznym.

dieta-paleo-jemy

Podstawą diety paleo jest wyższa zawartość białka w pożywieniu w stosunku do innych współczesnych diet. Według Cordaina spożywanie zwiększonej dawki tego składnika może odsunąć w czasie zmęczenie, przyspieszyć regenerację mięśni po wysiłku oraz zwiększać odporność. Przy okazji spożywania białka uzupełniamy też zawarte w mięsie, rybach i owocach morza pierwiastki takie, jak cynk, żelazo i witamina B6. Jeśli chodzi o tłuszcze, to w diecie paleo preferuje się te jednonienasycone, zawarte w orzechach, awokado czy oliwie z oliwek. To właśnie te produkty powinny być głównym źródłem tłuszczu w ogóle.

Czego nie jeść?

Wyklucza się w diecie paleo produkty zbożowe, cukier czy rafinowane oleje, których jaskiniowcy nie znali. Nie spożywa się również nabiału. Całkowicie wyklucza się mleko i produkty przetworzone. Należy więc przyznać, że nie jest to dieta zbyt restrykcyjna, a jej naturalnym następstwem jest chudnięcie – skutek odrzucenia niezdrowych tłuszczy oraz przetworzonych, bardzo kalorycznych produktów.

dieta-paleo-nie-jemy

Duża ilość białka spożywana przez współczesnych jaskiniowców wpływa na przyrost tkanki mięśniowej, a jedzenie warzyw i owoców poprawia ogólną kondycję organizmu. Należy wspomnieć, że dieta paleo zrodziła się przy poszukiwaniu sposobu na dietę zrównoważoną, którą podobno wcale nie jest tak łatwo zaplanować.

Skąd wiemy co jedli jaskiniowcy, czyli badania nad dietą paleo

Z książki „Dieta dla aktywnych. Paleodieta” możemy się dowiedzieć przede wszystkim, że nasi praprzodkowie nie stosowali jednej diety. Ich nawyki żywieniowe różniły się w zależności od miejsca zamieszkania. Badacze analizowali diety ponad dwustu społeczności paleolitycznych i wywnioskowali, że ich sposób odżywiania różnił się pod względem równowagi makroelementów, ładunku glikemicznego czy równowagi kwasów tłuszczowych. Kluczowe w diecie paleo jest przekonanie, że każdy gatunek ma swoją niszę ekologiczną, do której jest przystosowany. Ta nisza to między innymi sposób żywienia. Aby dowiedzieć się co jedli nasi praprzodkowie badano nie tylko ich nawyki żywieniowe, ale także dietę innych gatunków oraz skamieniałości i ich sygnatury izotopowe. Zbierano również dane antropologiczne współczesnych społeczności łowiecko-zbierackich oraz dane na temat metabolizmu i mechanizmów biochemicznych współczesnego człowieka.

co-jedli-jaskiniowcy

Jeśli chodzi o badanie diety innych gatunków to naukowcy wzięli pod uwagę najbliższy człowiekowi gatunek, czyli szympansy. Badali odchody szympansów żyjących w  naturalnym środowisku i doszli do wniosku, że ich dieta w 93% składa się z pokarmów roślinnych, przede wszystkim dojrzałych owoców. Z badań skamieniałości, czyli pozostałości po ludziach z epoki kamienia takich, jak śmieci, przedmioty osobistego użytku, narzędzia czy broń, wynika, że nasi praprzodkowie zjadali wszystko, co nadawało się do zjedzenia. Współczesne społeczności łowiecko-zbierackie naprowadziły naukowców na bardziej konkretne informacje – 35% zapotrzebowania energetycznego było pochodzenia zwierzęcego, a pozostałe 65% pochodzi z pokarmów roślinnych. Cordain nie mógł zaakceptować takiego stanu rzeczy. Wyliczył, że aktywny mężczyzna o dziennym zapotrzebowaniu trzy tysiące kalorii, musiałby zjeść aż 12 kilogramów selera naciowego, aby uzyskać z niego 65% energii, porównywalnie – 9 kilogramów pomidorów lub ponad 5 kilogramów melona. Okazało się jednak, że w badaniach nie uwzględniono ryb, jako pokarmów zwierzęcych, a końcowy bilans był dokładnie odwrotny – 35% energii to produkty roślinne, a 65% produkty pochodzenia zwierzęcego. Z badań metabolizmu współczesnego człowieka wynika natomiast, że nasz gatunek wyewoluował i przystosował się do jedzenia paleolitycznego, oczywiście po odpowiednim zmodyfikowaniu tej diety do potrzeb współczesności.

Co ciekawe Paleo, to nie tylko dieta, to styl życia

Wokół filozofii jedzenia jak jaskiniowcy wzrasta również filozofia życia. Jej podstawa to dobry sen, redukowanie ilości stresu i radzenie sobie z nim oraz ćwiczenia fizyczne, które pomogą w utrzymaniu świetnej kondycji organizmu.

dieta-paleo-to-tez-cwiczenia
Dieta paleo to nie tylko jedzenie. To także spokój ducha, który można osiągnąć poprzez aktywność fizyczną

Jednak są również bardziej zaskakujące punkty, takie jak: zdrowa higiena polegająca na unikaniu niepotrzebnego kontaktu z chemikaliami czy rodzicielstwo bliskości objawiające się m. in. spaniem z dziećmi.

Kontrowersje

Wokół diety paleo nie ma zbyt wielu kontrowersji, ponieważ jej postulaty mogą bardzo pozytywnie wpłynąć na nasze zdrowie. Jest tylko jedno „ale”. Stosowanie jej musi być kontrolowane, a jadłospis ułożony bardzo starannie. Naukowcy przekonują, że zbyt wysoka ilość białka w diecie może prowadzić do zakwaszenia organizmu lub poważnych chorób nerek. Istnieje też ryzyko, że nieumiejętne stosowanie się do zasad paleo, grozi zbyt małą ilością kalorii dostarczanej organizmowi, a co za tym idzie spadkiem energii. Sam Cordain przytacza historię o tym, jak testował swoją dietę na znajomym sportowcu. Przez pierwsze dwa tygodnie mężczyzna czuł się fatalnie, był osłabiony, spadły jego wyniki w sporcie, jednak z czasem wszystko odmieniło się na lepsze, a sama dieta paleo przyczyniła się do większej efektywności i służyła lepszemu samopoczuciu.

Zwolennicy paleo szukają w swojej diecie takich pozytywów, jak np. dobry wpływ na płodność. Podobno kobieta nie jedząca zbóż szybciej zachodzi w ciążę. Nie ma na to naukowych dowodów, ale paleo-mamy przekonują, że ich dieta zminimalizowała w ciąży poranne mdłości, utrzymywała ich energetyczną równowagę, a także przyczyniła się do tego, że paleo-dzieci nie mają alergii pokarmowych. A co do paleo-dzieci – podobno są bardziej skoncentrowane, mniej pobudliwe, również dzieci z autyzmem czy ADHD, a to ze względu na odstawienie glutenu i kazeiny. Na stronach dotyczących paleo pojawiają się nieskończenie długie listy schorzeń, które dieta leczy, a wśród nich nadwaga, cukrzyca, astma, anemia, problemy skórne, nadciśnienie, a nawet depresja i wiele, wiele innych. Jednocześnie zaznacza się, że negatywne skutki diety praktycznie nie występują.

Oceń ten post.

Podeślij znajomym!

One thought on “Dieta Paleo – czym jest i jak ją stosować

  1. Świetny artykuł! Szukam diety dla siebie, a paleo jest chyba stworzona dla mnie, ponieważ nie jest zbyt restrykcyjna, a ja kocham mięso 😉

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Przeczytaj poprzedni wpis:
Bieganie zimą – dlaczego nie?

Jeśli wydaje ci się, że wraz z końcem lata, skończyły się treningi w plenerze, jesteś w błędzie! Jesień i zima...

Zamknij